MQU-nyń tizilimimen Qazaqstan Ulttyq Bankiniń https://nationalbank.kz/?docid=1026&switch=kazakh saıtynda tanysýǵa bolady.
Tutynýshylardyń MQU-ny QR Azamattyq kodeksiniń 725-1-babynyń erejeleri negizinde lısenzııasyz/ruqsatsyz kredıtter beretin basqa uıymdarmen shatastyrmaýy mańyzdy.
Qazaqstan Ulttyq Banki qaraıtyn ótinishterdi taldaý tutynýshylardyń kóbi mıkrokredıtter berý týraly jasalyp qoıylǵan sharttardyń qandaı da bir talaptarymen kelispeýge baılanysty ótinish jasaıtyndyǵyn kórsetti.
Qaryz alýshylar kóbine shart boıynsha mindettemelerdi oryndamaý saldarynyń mańyzdylyǵyn túsinbeı, onyń talaptaryn muqııat zerdelemeı, yqtımal táýekelderdi baǵalamaı, shartqa qol qoıady.
QR Azamattyq kodeksiniń 728-babyna sáıkes mıkrokredıt berý týraly sharttyń mynadaı erekshelikteri bar ekenine nazar aýdaryńyz:
- mıkrokredıt berý týraly shart boıynsha MQU qaryz berýshi retinde áreket etedi;
- aldaǵy ýaqytta berilýi múmkin aqsha mıkrokredıt berý týraly sharttyń nysanasy bolyp tabylady;
- mıkrokredıt berý týraly shart jazbasha nysanda jasalýǵa tıis. Jazbasha nysandy saqtamaý banktik mıkrokredıt berý týraly sharttyń mańyzsyzdyǵyna alyp keledi;
- eger Qazaqstan Respýblıkasynyń zańnamalyq aktilerinde ózgeshe kózdelmese, mıkrokredıt berý týraly shartta MQU-nyń shart talaptaryn birjaqty ózgertý quqyǵyn kózdeıtin talap qamtylmaıdy.
«Mıkroqarjy uıymdary týraly» QR Zańy 4-babynyń 3-tarmaǵyna sáıkes mıkrokredıt berý týraly sharttyń mindetti talaptarynyń tizbesi ýákiletti organnyń normatıvtik quqyqtyq aktisinde aıqyndalady.
Mindetti talaptarynyń tizbesine sáıkes mıkrokredıt berý týraly shartta mynadaı mindetti talaptar qamtylýǵa tıis:
I. sharttyń jalpy talaptary;
II. qaryz alýshynyń quqyqtary;
III. MQU-nyń quqyqtary;
IV. MQU-nyń mindetteri;
V. MQU-ǵa arnalǵan shekteýler;
VI. taraptardyń mindettemelerdi buzǵany úshin jaýapkershiligi;
VII. sharttyń talaptaryna ózgerister engizý tártibi;
«Sharttyń jalpy talaptary» bólimine tolyǵyraq toqtalaıyq, ol mynalardy qamtıdy:
1) shartty jasaý kúni;
2) MQU ataýy jáne qaryz alýshynyń T.A.Á.;
3) mıkrokredıttiń maqsaty;
4) mıkrokredıttiń somasy. «Mıkroqarjy uıymdary týraly» QR Zańynyń 3-babyna sáıkes MQU bir qaryz alýshyǵa respýblıkalyq bıýdjet týraly zańda tıisti qarjy jylyna belgilengen aılyq eseptik kórsetkishtiń 8 000 mólsherinen aspaıtyn mólsherde mıkrokredıtter berýge quqyly.
5) mıkrokredıtti óteý merzimi;
6) syıaqy mólsherlemesiniń jáne syıaqynyń jyldyq tıimdi mólsherlemesiniń (SJTM) mólsheri);
Mıkrokredıt berý týraly shartta SJTM mánin kórsetý arqyly mıkrokredıttiń tolyq qunyn ashý týraly talaptyń 2012 jyldan bastap qoldanylatynyn este saqtaǵan jón. Bul rette, «Syıaqynyń jyldyq tıimdi mólsherlemesiniń shekti mólsherin bekitý týraly» Ulttyq Banktiń 2012 jylǵy 24 jeltoqsandaǵy № 377 qaýlysyna sáıkes mıkrokredıtter boıynsha SJTM mólsheri jyldyq 56%-dan aspaýǵa tıis.
Odan basqa, «Mıkroqarjy uıymdary týraly» QR Zańyna sáıkes mıkrokredıt berýmen baılanysty komıssııany, syıaqy men ózge tólemderdi MQU mıkrokredıt bergennen keıin nemese berý kezinde óndirip alady;
7) mıkrokredıtti óteý tásili;
8) mıkrokredıtti óteý ádisi: annýıtettik nemese saralanǵan, ne mıkrokredıtter berý qaǵıdalaryna sáıkes basqa ádis;
9) mıkrokredıt boıynsha bereshekti óteý kezektiligi.
2016 jylǵy 1 shildeden bastap mıkrokredıt boıynsha bereshekti óteýdiń erekshe kezektiligi qoldanysqa engizilgenine nazar aýdaramyz. 180 kúnge deıin merziminiń ótýi jaǵdaıynda mıkrokredıt boıynsha osy sátke bar bereshekti óteý úshin jetkiliksiz jeke tulǵa engizgen soma mynadaı túrde bólinedi:
• merzimi ótken negizgi borysh;
• mıkrokredıt boıynsha merzimi ótken syıaqy;
• turaqsyzdyq aıyby (aıyppuldar, ósimpuldar);
• tólemderdiń aǵymdaǵy kezeńi úshin negizgi borysh somasy;
• tólemderdiń aǵymdaǵy kezeńi úshin eseptelgen syıaqy;
• mıkrokredıt berý jáne oǵan qyzmet kórsetýmen baılanysty óndirip alýǵa tıesili komıssııalar men ózge tólemder;
• bereshekti óndirip alý boıynsha shyǵasylar.
Bul rette, merziminiń ótýi týyndaǵan sátten bastap 180 kún ótken soń turaqsyzdyq aıyby men shyǵasylar sońǵy kezekte óteledi.
10) negizgi boryshty ýaqytynda ótemegeni jáne syıaqyny tólemegeni úshin turaqsyzdyq aıybyn (aıyppuldar, ósimpuldar) esepteý tártibi jáne mólsheri;
11) mıkrokredıtti berý jáne oǵan qyzmet kórsetýmen baılanysty óndirip alynýy tıis komıssııalar men ózge tólemderdiń tolyq tizbesi, sondaı-aq olardyń mólsherleri.
2016 jylǵy 1 shildeden bastap mıkrokredıt berý týraly shart jasalǵanǵa deıin MQU qaryz alýshy – jeke tulǵalarǵa tańdaý úshin kredıtteýdiń mynadaı 2 talabyn usynýǵa mindetti: 1) komıssııalardy ustamastan jáne 2) komıssııalar men ózge de tólemderdi ustaı otyryp. Ekinshi nusqany tańdaý kezinde komıssııalar men ózge de tólemder Ulttyq Bank Basqarmasynyń 2016 jylǵy 30 mamyrdaǵy № 134 qaýlysymen bekitilgen jeke tulǵaǵa berilgen mıkrokredıtti berýge jáne oǵan qyzmet kórsetýge baılanysty komıssııalar men ózge de tólemder tizbesinen tańdap alynady.
12) qamtamasyz etý (bar bolsa);
13) qaryz alýshy shart boıynsha mindettemelerdi oryndamaǵan ne tıisinshe oryndamaǵan kezde mıkroqarjy uıymy qabyldaıtyn sharalar;
14) sharttyń qoldanylý merzimi;
15) mıkroqarjy uıymynyń poshta jáne elektrondyq mekenjaıy týraly aqparat, sondaı-aq onyń resmı ınternet-resýrsy týraly derekter (ol bar bolsa);
16) mıkroqarjy uıymy shart boıynsha quqyqty (talap etýdi) úshinshi tulǵaǵa bergen kezde kredıtordyń shart sheńberindegi qaryz alýshymen ózara qarym-qatynastaryna Qazaqstan Respýblıkasynyń zańnamasymen qoıylatyn talaptar men shekteýler qaryz alýshynyń quqyq (talap etý) berilgen úshinshi tulǵamen quqyqtyq qatynastaryna qoldanylatynyn kózdeıtin talap.
MQU týraly zańǵa sáıkes shartta mindetti túrde kórsetilýge jatatyn talaptardan basqa:
- jeke tulǵaǵa berilgen turǵyn úı bolyp tabylatyn jyljymaıtyn múlik ıpotekasymen qamtamasyz etilgen mıkrokredıt berý týraly shartty oryndaý talaptary ózgergen kezde nemese jeke tulǵaǵa berilgen turǵyn úı bolyp tabylatyn jyljymaıtyn múlik ıpotekasymen qamtamasyz etilgen mıkrokredıtti óteý úshin jańa mıkrokredıt bergen kezde, kapıtaldandyrýǵa, ıaǵnı negizgi qaryz somasyna merzimi ótken syıaqyny, turaqsyzdyq aıybyn jıyntyqtaýǵa jol berilmeıdi;
- jeke tulǵa bolyp tabylatyn qaryz alýshynyń bereshegin ulǵaıtýdy boldyrmaý maqsatynda MQU syıaqyny, sondaı-aq negizgi borysh nemese syıaqy somalary boıynsha, turǵyn úı jáne (nemese) baspana ornalasqan jer ýchaskesi bolyp tabylatyn jyljymaıtyn múlik ıpotekasymen qamtamasyz etilgen mıkrokredıt boıynsha tólemniń merzimin qatarynan kúntizbelik 180 kún ótkizý aıaqtalýy boıynsha eseptelgen turyqsyzdyq aıybyn (aıyppuldy, ósimpuldy) tóleýdi talap etýge quqyǵy joq.
Mindetti talaptardyń tizbesinde sharttyń mazmunyna qoıylatyn talaptarmen qosa shart basylyp shyǵarylatyn qaǵazdyń mólsherine (A4), shart mátininiń qarpine (12 aspaıtyn mólsherdegi «Times New Roman» qarpi, bir jol aralyq ıntervaly bar jáne abzastan jazýdy qoldanýmen), sondaı-aq sharttyń birinshi paraǵynan bastap mańyzdy talaptardy (mıkrokredıttiń somasy men merzimi, mıkrokredıttiń valıýtasy, syıaqy mólsherlemesi jáne basqalary) kórsetýge de talaptar belgilengen.
Mindetti talaptardyń tizbesimen barynsha tolyq QR NQA Etalondyq baqylaý bankinde http://zan.gov.kz/client/#!/doc/126810/kaz tanysýǵa bolady.
MKU zańnamanyń talaptaryn buzǵany úshin buzýshylyqtardy jasaǵandarǵa yqpal etý sharalary, onyń ishinde «Ákimshilik quqyq buzýshylyq týraly» QR Kodeksinde belgilengen negizder boıynsha aıyppuldy óndirip alý túrinde qoldanady.
2018 jyly MQU-ǵa qatysty ótinishterdi qaraý nátıjesi boıynsha:
- mıkrokredıt berý týraly sharttyń zańnamanyń talaptaryna sáıkes kelmegeni;
- JTSM-niń durys eseptemegeni;
- aqparat jetkizýshiniń kredıttik tarıh sýbektisinen alǵan málimetterdi kredıttik bıýroǵa bermegeni;
- shekteýli yqpal etý sharalaryn qoldaný arqyly Ulttyq Bank júktegen mindettemelerdi oryndamaǵany úshin aıyppul salý jáne óndirip alý túrinde 4 shekteýli yqpal etý sharasy men 4 sanksııa qoldanyldy.
Osyǵan baılanysty eger, sizdiń oıyńyzsha, mıkrokredıt berý týraly shart zańnamanyń talaptaryna sáıkes kelmegen nemese sizge MQU qyzmetterin kórsetý máseleleri boıynsha konsýltasııa talap etilgen jaǵdaıda, siz Qazaqstan Ulttyq Bankine ne onyń aýmaqtyq fılıaldaryna ótinish jasaı alasyz.
Konsýltasııa alý úshin Qazaqstan Ulttyq Bankiniń Qoǵamdyq qabyldaý bólmesine Almaty q., Áıteke bı k-si, 57-mekenjaıy boıynsha ne 8 (727) 2 788-104 telefonyna (ishki tel 5399) habarlasýǵa bolady.
Qujatpen tekserý júrgizýdi talap etetin máseleler boıynsha ótinish «Jeke jáne zańdy tulǵalardyń ótinishterin qaraý tártibi týraly» QR Zańyna sáıkes resmı túrde jiberilýge tıis. О́tinishti jazý tártibimen Qazaqstan Ulttyq Bankiniń https://nationalbank.kz/?docid=1141&switch=kazakh saıtynda tanysýǵa bolady.
Qarjy uıymdaryna tekserý júrgizýdi talap etpeıtin máselelermen azamattar Qazaqstan Ulttyq Bankine «QUB Online» mobıldi qosymshasy arqyly júginýge jáne eger ol zańmen qorǵalatyn qupııa bolmasa, jaýap alýǵa quqyǵy bar.
«QUB Online» mobıldi qosymshasy retteýshiniń qyzmeti jáne qarjylyq qyzmetterdi tutynýshylardyń quqyqtaryn qorǵaý máseleleri boıynsha halyqpen ózara is-áreket etýge arnalǵan.
